Opracowanie mapy drogowej – transformacja w kierunku Przemysłu 4.0 – studium przypadku

Krótka charakterystyka przedsiębiorstw, dla których realizowany był proces przygotowania mapy drogowej w związku z transformacją w kierunku Przemysłu 4.0:

1. Branże: farmaceutyczna, spożywcza, meblowa, stalowa (produkcja konstrukcji stalowych)
2. Liczba pracowników: od 51 do 204 zatrudnionych osób
3. Wielkość przychodów: od 21,8 do 54 mln złotych rocznie
4. Okres realizacji: kwiecień – czerwiec 2021 r.

ZAKRES AUDYTU

Do identyfikacji etapu rozwoju przedsiębiorstwa w kilkunastu wymiarach opartych na 3 filarach: Organizacja, Procesy i Technologie użyto metodologii „Wsparcie dla przemysłu 4.0 w Polsce, prototyp narzędzia oceny dojrzałości cyfrowej przedsiębiorstw produkcyjnych” opracowaną przez DELab UW (www.delab.uw.edu.pl). Każdorazowo proces polegał na:

• przeprowadzeniu audytu technologicznego obejmującego rozmowy, wizytę konsultantów oraz analizę zebranej dokumentacji;
• następnie w oparciu o przeprowadzone wywiady z pracownikami przedsiębiorstwa dokonana została diagnoza stanu obecnego i opis stanu docelowego w wybranych obszarach działalności firmy pod kątem cyfryzacji. Ocena odnosiła się do takich aspektów jak m.in.
  • technologia produkcji,
  • poziom automatyzacji i robotyzacji procesów,
  • cyfryzacja produktów i procesów – produkcyjnych i pozaprodukcyjnych (sprzedażowych, magazynowych, dystrybucyjnych, marketingowych, HR itp.),
  • integracja danych w firmie,
  • cyberbezpieczeństwo,
  • strategia cyfrowa,
  • przywództwo, kultura organizacji oraz zarządzanie kompetencjami pracowników.

Oprócz wyżej wymienionych działań wykonano audyt specjalisty inżynierii produkcji i zarządzania oraz eksperta z zakresu wdrażania innowacyjnych technologii wspierających działy projektowe, produkcyjne, utrzymania produkcji oraz kontroli jakości, którzy wytypowali obszary potencjału (działań/procesów) w przedsiębiorstwie do przeprowadzenia transformacji cyfrowej, z wyszczególnieniem działalności produkcyjnej i pozostałej. W badaniu użyto sześciopunktowej skali, wyróżniając następujące stopnie dojrzałości cyfrowej poszczególnych obszarów:

1-2 pkt – obszary najmniej dojrzałe cyfrowo

3-4 pkt. – obszary dojrzałe cyfrowo

5-6 pkt. – obszary najbardziej dojrzałe cyfrowo

Poniżej uśrednione wyniki obrazujące stan obecny badanych przedsiębiorstw

Łącznie przebadano 20 aspektów działalności każdej firmy w trzech obszarach: ORGANIZACJA, PROCESY oraz TECHNOLOGIE. Poniżej charakterystyka stanu obecnego badanych przedsiębiorstw w podziale na stopień dojrzałości cyfrowej:

W trzech przypadkach analiza stanu obecnego wykazała znaczący potencjał usprawnień w co najmniej 50% przenalizowanych obszarach (nie więcej niż 2/6 pkt). Obszary najbardziej rozwinięte cyfrowo (5-6 pkt) stanowiły we wszystkich przedsiębiorstwach nie więcej niż 10% analizowanych aspektów, a dwa przedsiębiorstwa nie uzyskały więcej niż 4 pkt. w żadnym z badanych aspektów. Powyższe pozwoliło określić wysoki potencjał usprawnień – w każdym przypadku do każdego z obszarów wskazano konkretne działania/czynności do wykonania, aby zwiększyć stopień dojrzałości cyfrowej w danym aspekcie działalności.

Na tej podstawie sformułowano wnioski i plan dalszych działań. W części wdrożeniowej, wspólnie z kadrą zarządzającą dokonano charakterystyki zaplanowanej inwestycji oraz planu jej wdrożenia i finansowania.

CZĘŚĆ WDROŻENIOWA, KORZYŚCI I EFEKTY.

Część wdrożeniowa obejmowała analizę i opis inwestycji jako kolejnych etapów realizacji opracowanego planu. Zaplanowano konkretne działania (inwestycje), zgodne z określonymi priorytetami oraz możliwościami finansowania. Wybrane obszary i działania podlegające optymalizacji to m.in.:

• modernizacja transportu na halę produkcyjną,
• usprawnienie kompletacji/paletyzacji na etapie magazynowania, usprawnienie załadunku,
• wdrożenie cyfrowego systemu integrującego procesy produkcyjne (od zamawiania po wykrawanie formatek meblowych),
• robotyzacja działań na wybranym etapie procesu produkcyjnego,
• integracja planowanych do zakupienia maszyn z już istniejącym parkiem maszynowym w procesie spawania w sposób umożliwiający późniejsze wykorzystanie zebranych do danych na potrzeby zarządzania całym procesem produkcyjnym (poprzez system MES-WMS, MES-ERP).

Część wdrożeniowa obejmowała także opracowanie mierników efektywności i planu wdrożenia. Zakładane działania w analizowanych przypadkach charakteryzują się wysoką opłacalnością, gdzie szacowane IRR (wewnętrzna stopa zwrotu) wynosi od 21% do nawet 56%.

KORZYŚCI

Opracowanie mapy drogowej to proces, który rzetelnie i prawidłowo przeprowadzony przynosi konkretne korzyści takie jak:

• uzyskanie obiektywnej oceny aktualnego stopnia informatyzacji i cyfryzacji całego przedsiębiorstwa,
• zwiększenie świadomości i wiedzy w dziedzinie technologii Przemysłu 4.0, otoczenia i trendów rynkowych w zakresie transformacji cyfrowej w relacji do przedsiębiorstwa,
• identyfikacja obszarów (produkcyjnych oraz pozostałych) wymagających usprawnienia z wykorzystaniem wybranych technologii Przemysłu 4.0,
• określenie stanu docelowego dojrzałości cyfrowej przedsiębiorstwa z wyznaczeniem celu transformacji,
• rekomendacja konkretnych działań związanych z optymalizacją, automatyzacją realizowanych procesów,
• zaplanowanie priorytetowych inwestycji, opracowanie mierników efektywności i planu wdrożenia.

Proces opracowania planu angażuje wielu pracowników z różnych działów przedsiębiorstwa. Wymaga szczegółowej analizy wielu obszarów, dokumentów oraz przeprowadzeniu licznych spotkań. W praktyce zajmuje to sporo czasu, dlatego warto odpowiednio wcześniej przygotować się i zaplanować realizację takiego przedsięwzięcia.